ગુજરાત સરકારની શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના – Gujarat Government Shravan Tirtha Darshan Scheme

Table of Contents

> પ્રસ્તાવના <

> આ યોજના શું છે? <

> યોજનાનો મુખ્ય હેતુ  <

> યોજના હેઠળ કેટલી સહાય મળે છે?<

> પાત્રતા <

> કયા-કયા યાત્રાધામોનો સમાવેશ થાય છે? <

> જરૂરી દસ્તાવેજો <

> અરજી પ્રક્રિયા: ઓનલાઈન કે ઓફલાઈન? <

>  અરજીની સ્થિતિ કેવી રીતે જોવી? <

> યોજનાના ફાયદા <

> મહત્વના નિયમો અને શરતો<

> હેલ્પલાઈન નંબર અને સંપર્ક વિગતો <

> નિષ્કર્ષ <

> વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ) <

Introduction – પ્રસ્તાવના 

ગુજરાતના વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે આધ્યાત્મિક યાત્રાઓને વધુ સુલભ અને સસ્તી બનાવવાના હેતુથી રાજ્ય સરકારે “શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના” શરૂ કરી છે. આ યોજના 1 મે 2017થી અમલમાં છે અને ત્યારથી હજારો વડીલોને ગુજરાતના પવિત્ર યાત્રાધામોના દર્શન કરવાની તક મળી છે.

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં વડીલોને તીર્થયાત્રા કરાવવી એ સૌથી મોટું પુણ્યનું કામ માનવામાં આવે છે. પરંતુ ઘણી વખત આર્થિક સંકડામણ અથવા યોગ્ય વ્યવસ્થાના અભાવે ઘણા વડીલો પોતાની આ ઈચ્છા પૂરી કરી શકતા નથી. વડીલોની આ મુશ્કેલીને દૂર કરવા માટે ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડ દ્વારા વર્ષ ૨૦૧૭-૧૮થી આ યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. અત્યાર સુધીમાં ૧.૫ લાખથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ આ યોજનાનો લાભ લઈ ચૂક્યા છે. સરકાર આ યોજના દ્વારા વરિષ્ઠ નાગરિકોના “શ્રવણ કુમાર” બનીને તેમને પવિત્ર સ્થળોના દર્શન કરાવી રહી છે.

What is the Shravan Tirtha Darshan Scheme? – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના શું છે?

આ યોજના ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડ દ્વારા સંચાલિત છે. તેનો મુખ્ય હેતુ રાજ્યના 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકોને ગુજરાતમાં આવેલા તીર્થસ્થાનો (જેમ કે ગિરનાર, સોમનાથ, પાવાગઢ, અંબાજી વગેરે)ના દર્શન કરાવવાનો છે.

યોજના હેઠળ વડીલોને જૂથમાં યાત્રા કરવી પડે છે. ન્યૂનતમ 27 યાત્રાળુઓનું જૂથ હોવું જોઈએ. યાત્રા સામાન્ય રીતે 3 દિવસ અને 2 અથવા 3 રાત્રિની હોય છે અને 2000 કિલોમીટર સુધીની મર્યાદા છે. આ યોજના કોઈપણ સમુદાય અથવા ધર્મના વડીલો માટે ખુલ્લી છે.

The main objective of the Shravan Tirtha Darshan Scheme – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય

આ યોજના શરૂ કરવા પાછળ સરકારના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે: 

૧. આર્થિક રીતે નબળા અથવા મધ્યમ વર્ગના વરિષ્ઠ નાગરિકોને વિનામૂલ્યે કે ખૂબ જ ઓછા ખર્ચે તીર્થયાત્રા કરાવવી.

 ૨. વડીલોના જીવન સ્તરમાં સુધારો કરવો અને તેમની ધાર્મિક આસ્થાને પ્રોત્સાહન આપવું. 

૩. રાજ્યની અંદર ધાર્મિક પ્રવાસન (Pilgrim Tourism) નો વિકાસ કરવો.

How much assistance is available under the Shravan Tirtha Darshan Yojana? – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના હેઠળ કેટલી સહાય મળે છે?

યોજનામાં સરકાર તરફથી મોટી સહાય આપવામાં આવે છે:

• બસ ભાડાની સહાય: એસ.ટી. નોન-એસી સુપર બસ, મીની બસ અથવા ખાનગી લક્ઝરી બસ (જેમાંથી જે સસ્તું હોય તે)ના ભાડાના 75% સુધી સરકાર ચૂકવે છે.
• દૈનિક સહાય: દરેક યાત્રીને જમવા માટે ₹50 અને રહેવા માટે ₹50, કુલ ₹100 પ્રતિ દિવસ. વધુમાં વધુ ₹300 પ્રતિ દિવસની મર્યાદા.
• મર્યાદા: આજીવન માત્ર એક વખત જ લાભ મળે છે.

આ સહાયથી વડીલોને યાત્રા ખૂબ જ આર્થિક બને છે.

Eligibility for Shravan Tirtha Darshan Yojana – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના ની પાત્રતા 

• ઉંમર: 60 વર્ષ અથવા તેથી વધુ (પતિ-પત્નીમાંથી એકની ઉંમર 60+ હોવી જોઈએ).
• નિવાસ: ગુજરાતના કાયમી નિવાસી હોવા જોઈએ.
• સમૂહની મર્યાદા (Group Size): આ યોજનામાં વ્યક્તિગત ફોર્મ ભરી શકાતું નથી. પ્રવાસ માટે ઓછામાં ઓછા ૨૭ વરિષ્ઠ નાગરિકોનો સમૂહ હોવો ફરજિયાત છે. (૨૭ થી ૩૫ યાત્રાળુઓ માટે મિની બસ અને ૩૬ થી ૫૬ યાત્રાળુઓ માટે મોટી એક્સપ્રેસ/સુપર બસ માન્ય ગણાશે). 
• આવકવેરો: અરજી કરનાર વડીલ ઇન્કમ ટેક્સ (આવકવેરો) ચૂકવતા ન હોવા જોઈએ.
• અન્ય: શારીરિક અને માનસિક રીતે સ્વસ્થ હોવા જોઈએ. આ લાભ આજીવન એક વખત જ મળે છે.

Which pilgrimage sites are included in the Shravan Tirtha Darshan Scheme? – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના માં કયા-કયા યાત્રાધામોનો સમાવેશ થાય છે? 

આ યોજના અંતર્ગત ગુજરાતની અંદર આવેલા તમામ પ્રખ્યાત અને માન્યતા પ્રાપ્ત પવિત્ર તીર્થધામોનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં મુખ્યત્વે:

• સોમનાથ મહાદેવ મંદિર
• દ્વારકાધીશ જગત મંદિર
• અંબાજી શક્તિપીઠ
• બહુચરાજી મંદિર
• પાવાગઢ મહાકાળી મંદિર
• ડાકોર (રણછોડરાયજી મંદિર)
• ગિરનાર અને જૂનાગઢના તીર્થસ્થળો
• ખોડલધામ (કાગવડ) અને જલારામ બાપા મંદિર (વીરપુર)
• પાલિતાણા જૈન તીર્થધામ

(નોંધ: વડીલો પોતાના ગ્રુપની પસંદગી અનુસાર આમાંથી કોઈપણ સ્થળોનો રૂટ ૩ દિવસની મર્યાદામાં નક્કી કરી શકે છે).

Documents required for Shravan Tirtha Darshan Scheme – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના માટે જરૂરી દસ્તાવેજો

અરજી કરતી વખતે નીચે આપેલા દસ્તાવેજો સબમિટ કરવાના રહેશે:

૧. આધાર કાર્ડ: તમામ યાત્રાળુઓના આધાર કાર્ડની નકલ (ફરજિયાત).

 ૨. ઉંમરનો પુરાવો: ચૂંટણી કાર્ડ, પાનકાર્ડ અથવા સ્કૂલ લીવિંગ સર્ટિફિકેટ (LC). 

૩. રેશનિંગ કાર્ડ: ગુજરાતના રહેવાસી હોવાના પુરાવા તરીકે.

 ૪. તબીબી પ્રમાણપત્ર (Medical Certificate): તમામ પ્રવાસીઓ શારીરિક રીતે ફિટ છે તે અંગેનું સરકારી ડૉક્ટરનું સર્ટિફિકેટ. 

૫. યાત્રાળુઓની યાદી: પ્રવાસ કરનાર તમામ વડીલોના નામ, સરનામા, ઉંમર અને આધાર નંબર દર્શાવતું લિસ્ટ. 

૬. બસની વિગતો: જી.એસ.આર.ટી.સી. (GSRTC) અથવા ખાનગી ટ્રાવેલ્સ ઓપરેટર પાસેથી મેળવેલ બસ બુકિંગનું કોટેશન અને બસનો પ્રકાર.

Shravan Tirtha Darshan Scheme Application Process: Online and Offline – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના ની અરજી પ્રક્રિયા: ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન

શરૂઆતમાં આ યોજના સંપૂર્ણપણે ઓફલાઇન હતી અને એસ.ટી. ડેપો ધક્કા ખાવા પડતા હતા, પરંતુ હવે ગુજરાત સરકારના ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડ (GPYVB) દ્વારા ડિજિટલ ગુજરાત અંતર્ગત આ યોજનાને સંપૂર્ણ ઓનલાઇન કરી દેવામાં આવી છે. હવે કોઈપણ સંસ્થા, ટ્રસ્ટ અથવા સમૂહના લીડર ઘરે બેઠા ઓનલાઇન ફોર્મ ભરી શકે છે. 

ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવાની રીત:

1. સૌથી પહેલા ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડની સત્તાવાર વેબસાઈટ yatradham.gujarat.gov.in પર જાઓ. 
2. હોમ પેજ પર તમને “Online Services” અથવા “Shravan Tirth Darshan Yojana” ની લિંક જોવા મળશે, તેના પર ક્લિક કરો. 
3. જો તમે પહેલીવાર વેબસાઈટ પર આવ્યા હોવ તો તમારે ‘New User Register’ પર ક્લિક કરીને આયોજક/સંસ્થાના નામે નવું રજીસ્ટ્રેશન કરવું પડશે અને આઈડી-પાસવર્ડ જનરેટ કરવો પડશે. 
4. લોગીન થયા બાદ એક ઓનલાઈન ડિજિટલ ફોર્મ ખુલશે. જેમાં પ્રવાસની તારીખ, બસનો પ્રકાર (GSRTC કે પ્રાઇવેટ), બસનો નંબર અને આખો રૂટ (Route) સિલેક્ટ કરવાનો રહેશે.
5. ત્યારબાદ, પ્રવાસ કરનાર તમામ વરિષ્ઠ નાગરિકોનું લિસ્ટ ઓનલાઈન અપલોડ કરવાનું રહેશે, જેમાં દરેકના નામ, ઉંમર અને આધાર કાર્ડ નંબર નાખવાના રહેશે. 
6. ફોર્મ સાથે તમામ પ્રવાસીઓના આધાર કાર્ડ, મેડિકલ સર્ટિફિકેટ અને બસ બુકિંગનું કોટેશન સ્કેન કરીને PDF ફોર્મેટમાં અપલોડ કરો. 
7. બધી જ વિગતો બરાબર ચેક કર્યા પછી ફોર્મને Submit કરો. ફોર્મ સબમિટ થતાં જ તમને એક ઓનલાઈન એપ્લિકેશન નંબર (Application ID) મળશે.

ઓફલાઈન સબમિશન (છેલ્લું સ્ટેપ):

ઓનલાઈન ફોર્મ સબમિટ થઈ ગયા પછી તેની એક પ્રિન્ટ આઉટ કાઢી લો. આ પ્રિન્ટ આઉટ સાથે અસલી મેડિકલ સર્ટિફિકેટ અને અન્ય ઝેરોક્ષ નકલો જોડીને તમારા નજીકના એસ.ટી. ડેપો (GSRTC Depot) ખાતે વેરિફિકેશન માટે જમા કરાવવાની રહેશે. ડેપો મેનેજર ઓનલાઈન ડેટા ચેક કરીને તમારી મંજૂરી (Approval) આપી દેશે.

How to check the status of Shravan Tirtha Darshan Yojana application? – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના ની  અરજીનું સ્ટેટસ કેવી રીતે ચેક કરવું?

ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તમે ઘરે બેઠા તમારી અરજી ક્યાં પહોંચી તે જોઈ શકો છો:

• સૌ પ્રથમ સત્તાવાર પોર્ટલ yatradham.gujarat.gov.in પર જાઓ.
• ત્યાં “Track Application” અથવા “Application Status” ઓપ્શન પર ક્લિક કરો.
• તમારો ઓનલાઈન મળેલ Application ID અને જન્મતારીખ અથવા રજીસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર એન્ટર કરો.
• આમ કરવાથી તમારી સ્ક્રીન પર દેખાઈ જશે કે તમારી અરજી મંજૂર થઈ છે કે પેન્ડિંગ છે.

Benefits of Shravan Tirtha Darshan Yojana – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજનાના ફાયદા

• આર્થિક બોજમાં ઘટાડો: ૭૫% ભાડું સરકાર આપતી હોવાથી વડીલોએ માત્ર ૨૫% ખર્ચ જ ભોગવવો પડે છે.
• સુરક્ષિત પ્રવાસ: એસ.ટી. બસ અથવા માન્ય ટ્રાવેલ્સ હોવાથી પ્રવાસ સુરક્ષિત અને આરામદાયક રહે છે.
• ભોજન અને આવાસ: નવા સુધારા મુજબ ભોજન અને રાત્રિ રોકાણ માટે પણ સરકાર તરફથી નિયમ મુજબ ઉચ્ચક સહાય ઉમેરવામાં આવી છે.
• સામાજિક એકતા: સમૂહમાં પ્રવાસ કરવાથી વડીલો વચ્ચે પરસ્પર મેળાપ અને ભક્તિમય વાતાવરણ ઉભું થાય છે.
• અત્યાર સુધી 1.5 લાખથી વધુ યાત્રાળુઓને લાભ મળ્યો છે.

Important special terms and conditions of Shravan Tirtha Darshan Yojana – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજનાના મહત્વના ખાસ નિયમો અને શરતો

• સહાયક (Attendant) નો નિયમ: જો કોઈ વડીલની ઉંમર ૭૦ વર્ષથી વધુ હોય અને તેઓ એકલા પ્રવાસ કરી રહ્યા હોય, તો તેઓ પોતાની સાથે ૧૮ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના એક સહાયક (Caretaker) ને લઈ જઈ શકે છે.
• પ્રવાસ મર્યાદા: પ્રવાસ વધુમાં વધુ ૩ દિવસ અને ૩ રાત્રિ (૭૨ કલાક) સુધીનો જ હોવો જોઈએ. તેનાથી વધુ સમય માટે સરકાર સહાય આપશે નહીં.
• ચૂકવણીની રીત: આ યોજનામાં સહાય “રીઅમ્બર્સમેન્ટ” (Reimbursement) મોડ પર કામ કરે છે. એટલે કે પ્રવાસ પૂરો થયા પછી બિલ રજૂ કરવાથી પૈસા ખાતામાં જમા થાય છે.

Helpline number and contact details for Shravan Tirtha Darshan Yojana – શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના માટે હેલ્પલાઈન નંબર અને સંપર્ક વિગતો

• અધિકૃત વેબસાઈટ: https://yatradham.gujarat.gov.in/
• બોર્ડની ઓફિસ: બ્લોક 2 & 3, 1st Floor, Dr. Jivraj Mehta Bhavan, Gandhinagar
• સંપર્ક સ્થળ: તમારા જિલ્લા અથવા તાલુકા મથકે આવેલો મુખ્ય ગુજરાત સ્ટેટ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન (GSRTC) નો એસ.ટી. ડેપો.

નિષ્કર્ષ  – Conclusion

શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના વડીલોના જીવનમાં આનંદ અને શાંતિ લાવે છે. આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે વહેલી તકે અરજી કરો અને તમારા પરિવારના વડીલોને આ તક આપો. હંમેશા અધિકૃત વેબસાઈટ અથવા ઓફિસમાંથી માહિતી લો.

આ બ્લોગ માત્ર માહિતીપ્રદ છે. વધુ વિગતો માટે સરકારી પોર્ટલની મુલાકાત લો. તમારા વડીલોના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખજો અને તેમને આ આધ્યાત્મિક અનુભવ આપો.

નોંધ: આ લેખ મૂળ સંશોધન અને વિવિધ સ્ત્રોતો પર આધારિત છે. કોપીરાઇટ મુક્ત અને માહિતીપ્રદ હેતુથી લખાયેલ છે. વાસ્તવિક અરજી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતનો ઉપયોગ કરો.

FAQ  – વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

Q1: શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજનાનો ગુજરાત 2026 (Shravan Tirth Darshan Yojana Gujarat 2026) ની સત્તાવાર વેબસાઈટ કઈ છે?
ઉત્તર: આ યોજના માટેની ઓફિશિયલ વેબસાઈટ yatradham.gujarat.gov.in છે. આ પોર્ટલ ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડ (GPYVB) દ્વારા સંચાલિત થાય છે, જ્યાંથી ઓનલાઈન અરજી અને સ્ટેટસ ચેક કરી શકાય છે.

Q2: શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના ફોર્મ PDF ક્યાંથી ડાઉનલોડ કરવું?
ઉત્તર: જો તમે ઓફલાઈન પ્રક્રિયા કરવા માંગતા હોવ, તો શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજનાનું સત્તાવાર ફોર્મ PDF ગૂગલ પરથી અથવા ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડની વેબસાઈટ પર ‘Downloads’ સેક્શનમાં જઈને મફતમાં ડાઉનલોડ કરી શકો છો. આ ઉપરાંત નજીકના GSRTC એસ.ટી. ડેપો પરથી પણ આ ફોર્મ મળી રહે છે.

Q3: શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજનાનો લાભ કોને મળી શકે?
ઉત્તર: ગુજરાતના વતની હોય અને જેમની ઉંમર ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ હોય તેવા તમામ વરિષ્ઠ નાગરિકો આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે.

Q4: આ યોજનામાં સરકાર કેટલા ટકા સહાય આપે છે?
ઉત્તર: સરકાર પ્રવાસના કુલ બસ ભાડાના ૭૫% સુધીની મોટી આર્થિક સહાય પૂરી પાડે છે.

Q5: શું હું એકલો આ યોજના માટે ફોર્મ ભરી શકું?
ઉત્તર: ના, આ યોજના વ્યક્તિગત પ્રવાસ માટે નથી. લાભ લેવા માટે ઓછામાં ઓછા ૨૭ વરિષ્ઠ નાગરિકોનું ગ્રુપ હોવું ફરજિયાત છે.

Q6: પ્રવાસ માટે કઈ બસ ભાડે કરી શકાય?
ઉત્તર: તમે જી.એસ.આર.ટી.સી. (GSRTC) ની સુપર બસ, મિની બસ, સ્લીપર કોચ અથવા કોઈપણ માન્ય ખાનગી (Private) બસ ભાડે કરી શકો છો.

Q7: યાત્રા કેટલા દિવસની અંદર પૂરી કરવાની હોય છે?
ઉત્તર: સરકારી નિયમ મુજબ પ્રવાસ વધુમાં વધુ ૩ દિવસ અને ૩ રાત્રિ (મહત્તમ ૭૨ કલાક અથવા ૨૦૦૦ કિમી) ની મર્યાદામાં પૂર્ણ કરવાનો રહેશે

Q8: શું ગુજરાત બહારના તીર્થસ્થળો આ યોજનામાં આવરી લેવાય છે?
ઉત્તર: ના, શ્રવણ તીર્થ દર્શન યોજના મુખ્યત્વે ગુજરાત રાજ્યની અંદર આવેલા ધાર્મિક સ્થાનો માટે જ સીમિત છે.

Q9: ૭૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના વડીલો પોતાની સાથે કોઈ મદદગાર લઈ જઈ શકે?
ઉત્તર: હા, ૭૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના એકલા પ્રવાસ કરતા વડીલ પોતાની સાથે ૧૮ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના એક અટેન્ડન્ટ (સહાયક) ને રાખી શકે છે.

Q10: અરજી ફોર્મ ક્યાં જમા કરાવવાનું હોય છે?
ઉત્તર: તમામ જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ સાથે ભરેલું ફોર્મ તમારા નજીકના એસ.ટી. (GSRTC) ડેપો મેનેજરની ઓફિસે જમા કરાવવાનું રહેશે.

Q11: યાત્રા પૂર્ણ થયા પછી સહાય મેળવવા માટે કેટલા સમયમાં બિલ સબમિટ કરવાના હોય છે?
ઉત્તર: પ્રવાસ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયાના ૨ મહિનાની અંદર તમામ બિલ અને આધાર-પુરાવા ડેપો ખાતે રજૂ કરવાના રહે છે.

Q12: શું આ યોજનાનો લાભ વારંવાર લઈ શકાય છે?
ઉત્તર: ના, આ યોજનાનો લાભ વરિષ્ઠ નાગરિક પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન માત્ર એક જ વાર મેળવી શકે છે.