ગુજરાત સરકારની શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના – Gujarat Government Workers’ Accidental Death Assistance Scheme

Introduction – પ્રસ્તાવના

ગુજરાત એ એક ઔદ્યોગિક રાજ્ય છે જ્યાં લાખો શ્રમિકો દિવસ-રાત ફેક્ટરીઓ, બાંધકામ ક્ષેત્રો અને મિલોમાં કામ કરીને રાજ્યના વિકાસમાં પોતાનું યોગદાન આપે છે. પરંતુ આ કામ દરમિયાન અણધારી આફતો અથવા અકસ્માતો શ્રમિકોને આપણી વચ્ચેથી છીનવી લે છે. આવા સમયે પરિવાર સામે ભવિષ્યના જીવનનિર્વાહનો અને આર્થિક સંકટનો મોટો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે.

આવી સ્થિતિમાં પીડિત પરિવાર આર્થિક રીતે ભાંગી ન પડે અને ગૌરવભેર પોતાનું જીવન જીવી શકે તે માટે ગુજરાત સરકારનો શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ કટિબદ્ધ છે. વિભાગ દ્વારા અલગ-અલગ બોર્ડ હેઠળ શ્રમિકો માટે સામૂહિક જૂથ અકસ્માત સહાય યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ બ્લોગમાં આપણે શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ હેઠળ નોંધાયેલા શ્રમિકોને મળતા લાભોની ચર્ચા કરીશું.

What is the Workers’ Accidental Death Assistance Scheme? – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના એટલે શું?

શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના એ ગુજરાત સરકારના શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ દ્વારા સંચાલિત એક કલ્યાણકારી સામાજિક સુરક્ષા યોજના છે. આ યોજના હેઠળ જો રાજ્યના કોઈ નોંધાયેલા શ્રમિક (શ્રમયોગી) અથવા બાંધકામ શ્રમિકનું ચાલુ કામે કે અન્ય કોઈ અકસ્માતને કારણે મૃત્યુ થાય અથવા કાયમી અપંગતા (Disability) આવે, તો સરકાર દ્વારા તેમના કાયદેસરના વારસદાર અથવા પીડિત શ્રમિકને સીધી આર્થિક સહાય ચૂકવવામાં આવે છે.

આ યોજના મુખ્યત્વે શ્રમ અને રોજગાર વિભાગના નીચેના બે મહત્વના બોર્ડ હેઠળ ચલાવવામાં આવે છે:

૧. ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમિક કલ્યાણ બોર્ડ (BOCWWB): જે અંતર્ગત કડિયાકામ, મજૂરી, પ્લમ્બિંગ, ઇલેક્ટ્રિક કામ કે બાંધકામ સાઇટ પર કામ કરતા નોંધાયેલા શ્રમિકોને આવરી લેવામાં આવે છે.

૨. ગુજરાત શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ (GLWB): જે અંતર્ગત કારખાનાઓ, દુકાનો, કોમર્શિયલ સંસ્થાઓ કે કંપનીઓમાં કામ કરતા અને લેબર વેલ્ફેર ફંડમાં યોગદાન આપતા શ્રમિકોને આવરી લેવામાં આવે છે.

મહત્વની નોંધ: આ યોજના માત્ર અકસ્માતથી થયેલા મૃત્યુ અથવા અકસ્માત જન્ય અપંગતાના કિસ્સામાં જ લાગુ પડે છે. કોઈ બીમારીના કારણે, કુદરતી રીતે થયેલા મૃત્યુ (Natural Death) કે આત્મહત્યાના કિસ્સામાં આ યોજના હેઠળ કોઈ લાભ મળવાપાત્ર નથી.

Financial assistance available under the Workers’ Accident Death Assistance Scheme – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના માં  મળવાપાત્ર આર્થિક સહાય

શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ દ્વારા શ્રમિકોની કેટેગરી અને અકસ્માતની તીવ્રતાના આધારે સહાયની રકમ નક્કી કરવામાં આવી છે. સરકારના નવીનતમ સુધારા મુજબ બાંધકામ શ્રમિકો માટે આ રકમ વધારીને રૂપિયા ૩,૦૦,૦૦૦/- (ત્રણ લાખ રૂપિયા) કરવામાં આવી છે.

સહાયની રકમનું સંપૂર્ણ વર્ગીકરણ નીચે મુજબના કોષ્ટક (Table) માં સમજી શકાય છે:

મૃત્યુના કિસ્સામાં સહાયની આ રકમ મૃતકના પ્રથમ વારસદાર (પતિ/પત્ની અથવા સંતાનો) ના બેંક ખાતામાં ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) ના માધ્યમથી સીધી જ જમા કરવામાં આવે છે.

Main Eligibility And Criteria For The Accidental Death Assistance Scheme – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના માટેની મુખ્ય પાત્રતા અને માપદંડ 

શ્રમ અને રોજગાર વિભાગની આ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે શ્રમિક અને તેના પરિવારે નીચે મુજબના માપદંડો પૂર્ણ કરવાના રહેશે:

• ગુજરાતના કાયમી રહેવાસી: અકસ્માતનો ભોગ બનનાર શ્રમિક ગુજરાત રાજ્યનો કાયમી નિવાસી હોવો અનિવાર્ય છે.
• શ્રમિક તરીકે નોંધણી:
  • બાંધકામ શ્રમિકો પાસે કલ્યાણ બોર્ડનું માન્ય ‘ઇ-નિર્માણ કાર્ડ’ (e-Nirman Card) અથવા શ્રમિક ઓળખ પત્ર હોવું જરૂરી છે અને તે અકસ્માતના સમયે સક્રિય (Active) હોવું જોઈએ.
  • ઔદ્યોગિક શ્રમિકોના કિસ્સામાં, જે-તે કારખાના કે સંસ્થા દ્વારા શ્રમયોગી કલ્યાણ ફંડ (Labor Welfare Fund) માં શ્રમિકનો ફાળો નિયમિત જમા થતો હોવો જોઈએ.
• ઉંમર મર્યાદા: શ્રમિકની ઉંમર સામાન્ય રીતે ૧૮ વર્ષથી ૬૦ વર્ષ ની વચ્ચે હોવી જોઈએ (કારણ કે આ કાર્યકારી ઉંમર માનવામાં આવે છે).
• અકસ્માતનું કારણ: મૃત્યુ કે અપંગતા માત્ર અકસ્માત (જેમ કે ફેક્ટરીમાં મશીનરીમાં આવી જવું, ચાલુ કામે ઊંચાઈ પરથી પડી જવું, કરંટ લાગવો, કે કામ પર આવતા-જતા વાહન અકસ્માત થવો) ના કારણે જ થયેલું હોવું જોઈએ.

Documents Required For The Accidental Death Assistance Scheme – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના માટે ના  જરૂરી દસ્તાવેજો

શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ હેઠળ ઓનલાઈન ક્લેઈમ (દાવો) મંજૂર કરાવવા માટે નીચે દર્શાવેલા કાગળો ઓરિજિનલ સ્કેન કરીને અપલોડ કરવાના રહેશે. કોઈપણ એક દસ્તાવેજ ખોટો કે અધૂરો હશે તો અરજી રીજેક્ટ થઈ શકે છે:

1. અરજી ફોર્મ (ઓનલાઈન અથવા ઓફલાઈન).
2. મૃતક શ્રમિકનું ઓળખપત્ર: ઇ-નિર્માણ કાર્ડ (e-Nirman Card) અથવા શ્રમિક ઓળખ કાર્ડ.

3. પોલીસ એફ.આઈ.આર. (FIR): અકસ્માત અંગે પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી FIR ની પ્રમાણિત નકલ.
4. પોલીસ પંચનામું: ઘટનાસ્થળનું પોલીસ પંચનામું અથવા ઇન્ક્વેસ્ટ પંચનામું (Panchnama).
5. પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ (PM Report): સરકારી હોસ્પિટલ દ્વારા આપવામાં આવેલ પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ.
6. મરણનો દાખલો: સક્ષમ અધિકારી (નગરપાલિકા/ગ્રામ પંચાયત) દ્વારા આપવામાં આવેલ મરણનું પ્રમાણપત્ર.
7. વારસદારનો પુરાવો: પેઢીનામું અથવા કાયદેસરના વારસદાર હોવાનો સત્તાવાર દાખલો (Varsai Certificate).
8. આધાર કાર્ડ: મૃતક શ્રમિક તેમજ વારસદાર બંનેના આધાર કાર્ડ.
9. બેંક ખાતાની વિગત: વારસદારની બેંક પાસબુકના પ્રથમ પાનાની નકલ કે કેન્સલ ચેક (જેમાં સહાયની રકમ મેળવવાની હોય).
10. ફેક્ટરી/માલિકનું પ્રમાણપત્ર: જો શ્રમયોગી બોર્ડનો કેસ હોય તો કંપનીના માલિક અથવા મેનેજર દ્વારા અકસ્માત અંગેનું પ્રમાણપત્ર અથવા હાજરી પત્રકની નકલ.
11. બોનાફાઈડ સર્ટિફિકેટ અથવા ઓળખ પત્ર.
12. સોગંદનામું (Affidavit): જો વારસદારો એક કરતા વધુ હોય, તો અન્ય સભ્યોનું સંમતિ પત્રક કે નો-ઓબ્જેક્શન એફિડેવિટ.

Process to Apply Online For The Workers Accident Death Assistance Scheme – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના માં  ઓનલાઈન અરજી કરવાની પ્રક્રિયા 

શ્રમ અને રોજગાર વિભાગે શ્રમિકો માટેની અરજી પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ બનાવી દીધી છે. અરજી કરવા માટે નીચેના સ્ટેપ્સ ફોલો કરો:

1. સત્તાવાર વેબસાઇટ ખોલો: સૌથી પહેલા શ્રમ અને રોજગાર વિભાગના સત્તાવાર સન્માન પોર્ટલ (Sanman Portal) https://sanman.gujarat.gov.in/  પર જાઓ.
2. નવું રજીસ્ટ્રેશન: જો તમે પોર્ટલ પર પ્રથમ વખત આવ્યા છો, તો ‘Register Now’ પર ક્લિક કરી શ્રમિકની વિગતો અથવા વારસદારની વિગતો સાથે નવું એકાઉન્ટ બનાવો.
3. લોગઇન કરો: તમારા યુઝર આઈડી (User ID) અને પાસવર્ડ અથવા ઓટીપી (OTP) ની મદદથી પોર્ટલમાં લોગઈન કરો.
4. યોજનાની પસંદગી: ડેશબોર્ડ પર જઈને “શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના” અથવા “Accidental Death Assistance Scheme” ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
5. માહિતી ભરો: ઓનલાઈન ફોર્મમાં પૂછવામાં આવેલી તમામ વિગતો જેવી કે મૃતક શ્રમિકનો કાર્ડ નંબર, અકસ્માતની તારીખ, સમય, સ્થળ અને વારસદારની બેંક એકાઉન્ટ ડિટેલ્સ ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક ભરો.
6. દસ્તાવેજો અપલોડ કરો: ઉપર જણાવેલા તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો (FIR, PM રિપોર્ટ, ઇ-નિર્માણ કાર્ડ વગેરે) સ્પષ્ટ દેખાય તે રીતે સ્કેન કરીને યોગ્ય ફોર્મેટમાં અપલોડ કરો.
7. ફોર્મ સબમિટ કરો: આખી અરજી ફરી એકવાર ચેક કરી લો અને ‘Final Submit’ બટન પર ક્લિક કરો. ફોર્મ સબમિટ થતાં જ તમને એક Application Number (અરજી નંબર) મળશે, જેની પ્રિન્ટ કાઢીને સાચવી રાખો.

How to check the status of the Workers’ Accidental Death Assistance Scheme? – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના નું  સ્ટેટસ કેવી રીતે ચેક કરવું?

તમે ઓનલાઈન ફોર્મ ભરી દીધા પછી તમારી ફાઈલ મંજૂર થઈ છે કે નહીં, તે ઘરે બેઠા જાણી શકો છો:

• સૌથી પહેલા સન્માન (Sanman) પોર્ટલ પર જાઓ અને તમારા આઈડીથી લોગઈન કરો.
• ત્યાં મેનૂમાં “Track Application Status” (અરજીની સ્થિતિ) ના ઓપ્શન પર ક્લિક કરો.
• તમારો અરજી નંબર (Application Number) દાખલ કરો.
• સ્ક્રીન પર તમારી અરજીનું લાઈવ સ્ટેટસ દેખાશે. જો શ્રમ અધિકારી દ્વારા કોઈ દસ્તાવેજ અધૂરો હોવાને કારણે ક્વેરી (Query) કાઢવામાં આવી હશે, તો તે પણ ત્યાં જોવા મળશે અને તમે તે દસ્તાવેજ ફરી અપલોડ કરી શકશો.

Main Benefits Of The Workers’ Accidental Death Assistance Scheme – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના ના મુખ્ય ફાયદાઓ

• આર્થિક સ્થિરતા: કુટુંબના મુખ્ય કમાનાર વ્યક્તિની વિદાય પછી ₹૩ લાખ સુધીની સહાય પરિવારને તાત્કાલિક આર્થિક ટેકો આપે છે, જેથી તેઓ દેવાના ચક્રવ્યૂહમાં ફસાતા નથી.
• ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT): સહાયની પૂરેપૂરી રકમ સીધી જ વારસદારના બેંક ખાતામાં જમા થાય છે, વચેટિયા કે દલાલોની કોઈ ભૂમિકા રહેતી નથી.
• ચાલુ કામ સિવાય પણ રક્ષણ: શ્રમિક જો રજીસ્ટર્ડ છે અને કામ પર આવતા-જતા પણ અકસ્માતનો ભોગ બને છે, તો પણ વિભાગ દ્વારા તેનો ક્લેઇમ મંજૂર કરવામાં આવે છે.
• દિવ્યાંગતામાં નવું જીવન: જો શ્રમિક અકસ્માતમાં બચી જાય પણ કાયમી અપંગ બને, તો આ રકમ તેને ભવિષ્યમાં નાનો-મોટો વ્યવસાય શરૂ કરવામાં મદદરૂપ બને છે.

Claim Submission Deadlines And Strict Rules – ક્લેઇમ સબમિટ કરવાની સમય મર્યાદા અને કડક નિયમો

શ્રમ અને રોજગાર વિભાગના નિયમો અનુસાર અકસ્માત ક્લેઇમ માટે સમય મર્યાદાનું પાલન કરવું અત્યંત આવશ્યક છે. વિલંબ થવાના કિસ્સામાં સહાય નામંજૂર થઈ શકે છે.

• અરજીની સમય મર્યાદા: શ્રમિકના અકસ્માત અથવા મૃત્યુ થયાની તારીખથી વધુમાં વધુ ૧ વર્ષ (અથવા બોર્ડના નિયમ મુજબ મહત્તમ ૨ વર્ષ) ની અંદર ઓનલાઈન ક્લેઈમ સબમિટ કરી દેવો ફરજિયાત છે.
• ગુનાહિત પ્રવૃત્તિ પર પ્રતિબંધ: જો શ્રમિક અકસ્માત સમયે દારૂ અથવા કોઈ નશીલા પદાર્થના નશામાં હશે, અથવા કોઈ ગેરકાનૂની પ્રવૃત્તિ કરી રહ્યો હશે, તો આ યોજના હેઠળ કોઈ પણ પ્રકારની સહાય મળવાપાત્ર રહેશે નહીં.

Official helpline number of the Workers Accident Death Assistance Scheme – શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના ની સત્તાવાર હેલ્પલાઇન નંબર

અરજી પ્રક્રિયા દરમિયાન કોઈ ટેકનિકલ સમસ્યા આવે અથવા યોજના સંબંધિત વધુ પૂછપરછ માટે તમે સીધો સંપર્ક કરી શકો છો:

• ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમિક કલ્યાણ બોર્ડ (BOCW): તમે તમારા જિલ્લાની સરકારી શ્રમ અધિકારી (Government Labour Officer – GLO) ની કચેરી અથવા બહુમાળી ભવન સ્થિત લેબર ઓફિસનો સંપર્ક કરી શકો છો.
• ઇ-નિર્માણ કાર્ડ હેલ્પલાઇન નંબર: શ્રમિકો માટે સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ સત્તાવાર હેલ્પલાઇન નંબર 079-25502271 (BOCWWB) પર સંપર્ક કરી માહિતી મેળવી શકાય છે.
• સેન્મન પોર્ટલ: https://sanman.gujarat.gov.in/

Conclusion – નિષ્કર્ષ

ગુજરાત સરકારના શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી શ્રમિક અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના એ આપણા શ્રમિક ભાઈ-બહેનો માટે એક મજબૂત સુરક્ષા કવચ છે. આ યોજનાથી મળનારી આર્થિક રકમ કોઈના પરિવારના સભ્યની ખોટ પૂરી કરી શકતી નથી, પરંતુ કપરા સમયમાં તે પરિવારને આર્થિક રીતે તૂટી જતાં ચોક્કસ બચાવી લે છે.

દરેક શ્રમિકે પોતાનું રજીસ્ટ્રેશન કરાવી રાખવું જોઈએ અને ઇ-નિર્માણ કાર્ડ મેળવી લેવું જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં આવી કોઈપણ અણધારી આફત સામે પરિવાર સુરક્ષિત રહે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)

Q1: શું આ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે શ્રમિકે દર મહિને કોઈ પ્રીમિયમ ભરવું પડે છે?
જવાબ: ના. શ્રમ અને રોજગાર વિભાગની આ યોજના સંપૂર્ણપણે મફત કલ્યાણકારી યોજના છે. શ્રમિકે આના માટે કોઈ પ્રીમિયમ ચૂકવવાનું હોતું નથી.

Q2: જો શ્રમિક પાસે ઇ-નિર્માણ કાર્ડ (e-Nirman Card) ન હોય તો અકસ્માત સહાય મળે?
જવાબ: બાંધકામ શ્રમિકોના કિસ્સામાં ઇ-નિર્માણ કાર્ડ હોવું ફરજિયાત છે. જો કાર્ડ ન હોય તો બાંધકામ શ્રમિક તરીકે ક્લેઇમ મંજૂર થઈ શકતો નથી.

Q3: અકસ્માતમાં મૃત્યુ થવા પર શ્રમ વિભાગ દ્વારા કેટલી રકમ આપવામાં આવે છે?
જવાબ: સુધારેલા નિયમો મુજબ, નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિકના મૃત્યુ પર ₹૩,૦૦,૦૦૦/- (ત્રણ લાખ રૂપિયા) અને સામાન્ય શ્રમયોગીના કેસમાં ₹૨,૦૦,૦૦૦/- (બે લાખ રૂપિયા) ની સહાય મળે છે.

Q4: શું હાર્ટ એટેક કે બ્રેઈન હેમરેજથી શ્રમિકનું મોત થાય તો આ સહાય મળે?
જવાબ: ના. આ યોજના માત્ર અકસ્માત (રોડ એક્સિડન્ટ, કરંટ લાગવો, ઊંચાઈ પરથી પડવું વગેરે) થી થયેલા મૃત્યુ માટે જ છે. કુદરતી કે બીમારીના કારણે થયેલા મોત આમાં માન્ય નથી.

Q5: અકસ્માત બાદ કેટલા સમયની અંદર ઓનલાઈન ક્લેઈમ કરવો પડે?
જવાબ: શ્રમિકના મૃત્યુ અથવા અકસ્માત થયાના ૧ વર્ષની અંદર સન્માન પોર્ટલ પર તમામ પુરાવા સાથે ઓનલાઈન ક્લેઈમ કરવો જરૂરી છે.

Q6: પોસ્ટમોર્ટમ (PM Report) કરાવવું કેમ જરૂરી છે?
જવાબ: કાનૂની રીતે એ સાબિત કરવા માટે કે શ્રમિકનું મૃત્યુ અકસ્માતના કારણે જ થયું છે, સરકારી હોસ્પિટલનો પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ અનિવાર્ય છે. તેના વગર ક્લેઇમ પાસ થતો નથી.

Q7: જો શ્રમિક અકસ્માતમાં કાયમી અપંગ (દિવ્યાંગ) બની જાય તો શું લાભ મળે?
જવાબ: ૧૦૦% કાયમી અપંગતાના કિસ્સામાં પણ શ્રમિકને પોતે જીવનનિર્વાહ માટે ₹૩,૦૦,૦૦૦/- (બાંધકામ શ્રમિક) અથવા ₹૨,૦૦,૦૦૦/- (સામાન્ય શ્રમિક) ની પૂરેપૂરી સહાય મળે છે.

Q8: મૃતક શ્રમિકના પૈસા કોના ખાતામાં જમા થાય છે?
જવાબ: શ્રમિકના મૃત્યુના કિસ્સામાં સહાયની રકમ તેના સત્તાવાર વારસદાર (જેમ કે પત્ની, પતિ કે બાળકો) ના બેંક ખાતામાં જમા થાય છે.

Q9: શું પ્રાઇવેટ કંપની કે ફેક્ટરીના શ્રમિકોને આનો લાભ મળે?
જવાબ: હા, જો તે પ્રાઇવેટ કંપની કે ફેક્ટરી ગુજરાત શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ (GLWB) હેઠળ નોંધાયેલી હોય અને કલ્યાણ ફંડ જમા કરતી હોય, તો તેના કામદારોને ચોક્કસ લાભ મળે છે.

Q10: અરજી મંજૂર થયા બાદ પૈસા ખાતામાં આવતા કેટલો સમય લાગે છે?
જવાબ: ઓનલાઈન અરજી સબમિટ થયા બાદ દસ્તાવેજોની ચકાસણી યોગ્ય જણાયે સામાન્ય રીતે ૨ થી ૩ મહિનાની અંદર સહાયની રકમ વારસદારના ખાતામાં ટ્રાન્સફર થઈ જાય છે.

Q11: શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ (Shram and Rojgar Vibhag Gujarat) ની આ યોજનાનો લાભ કોને મળે છે?
જવાબ: આ યોજનાનો લાભ ગુજરાતના એવા તમામ શ્રમિકોને મળે છે જેઓ ‘ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમિક કલ્યાણ બોર્ડ’ (BOCW) અથવા ‘ગુજરાત શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ’ (GLWB) હેઠળ નોંધાયેલા છે અને જેમની પાસે ઇ-નિર્માણ કાર્ડ અથવા માન્ય શ્રમિક આઈડી છે.

Q12: ગુજરાત અકસ્માત મૃત્યુ સહાય યોજના ઓનલાઇન અરજી (Accidental death assistance scheme Gujarat online application) કયા પોર્ટલ પરથી થાય છે?
જવાબ: આ યોજના માટેની ઓનલાઈન અરજી ગુજરાત સરકારના સત્તાવાર સન્માન પોર્ટલ (Sanman Portal) અથવા શ્રમિક કલ્યાણ બોર્ડની ઓફિશિયલ વેબસાઈટ પર લોગઈન કરીને કરી શકાય છે